Systematisch Anders

maandag 18 april 2011

Algemene beschouwing coalitieakkoord 2011-2015 VVD, PvdA, D66 en CDA

Uitgesproken door Flip de Groot op 18 april 2011

Het coalitie- akkoord zal ongetwijfeld in haar onderdelen beoordeeld worden en ook ik zal een aantal onderdelen belichten. Maar allereerst wil ik het hebben over het akkoord in het algemeen.

De kracht van het coalitie- akkoord zit hem niet daarin dat één belang heel sterk gediend wordt, maar getracht is vanuit een brede blik naar het welzijn van inwoners en ondernemers gekeken is.

Glastra van Loon – oud politicus en hoogleraar rechtsfilosofie – heeft in de verhandeling “ De ijdelheid van beslissingen” gewezen op de risico’s van een verkokerde benadering van zaken waar de overheid over gaat. Waar het welzijn van de “hele mens”, de “hele burger” centraal hoort te staan, vindt belangenbehartiging “verknipt” plaats. Dat heeft een reden. In de slipstream van natuur en bedrijfswetenschappen heeft zich een ontwikkeling voorgedaan om ook de zorg voor mensen te specialiseren, in compartimenten op te delen. In overheid vinden we dit terug in de departementen waar de overheid uit bestaat. Daar werken vanuit een eigen discipline , die op hun beurt te maken krijgen met actie- groepen en burgerinitiatieven die zich organiseren rondom een deelbelang. De resultaat van dit proces is dat het welzijn van de gehele mens niet centraal komt te staan maar een aspect-belang. Waarbij het sterk maken voor de automobilist, natuurliefhebber, fietser, stadsbewoner wellicht de illusie geeft het welzijn te dienen van de burger maar dat de keuzes niet de balans weergeeft van wat de burger als heel mens zou kiezen. Bij het maken van het D66-verkiezingsprogramma en bij het maken van het akkoord hebben veel belangenorganisaties getracht hun stempel te zetten. Wij hebben getracht hier een eenheid van te maken.

Het tweede meer abstracte punt wat er uit springt is het uitgangspunt van deze coalitie dat er concrete meetbare resultaten aan budget en inspanning gekoppeld worden, heeft de uitdrukkelijke instemming van de D66-fractie. Juist op deze wijze werkt dit akkoord systeemverbetering in de hand.

Dat is het motto van mijn betoog: Systematisch Anders.

Bij een aantal concrete punten zal ik dat toelichten.

Op het gebied van ruimte is een belangrijk onderdeel uit het akkoord dat woonbehoefte gekoppeld wordt aan de structuurvisie. Bij de behandeling van de structuurvisie is er vanuit diverse kanten op aangedrongen om dat meteen te doen. Het is heel goed dat kwantitatieve en kwalitatieve vraag systematisch verbonden wordt aan ruimtelijke vraagstukken. D66 ziet dit onderzoek met interesse tegemoet.
De fractie van D66 ziet ter versterking van het geheel dat de kansen van het wonen bij OV knooppunten betrokken worden in het onderzoek wat de gedeputeerde wonen gaat uitvoeren.

Hoewel economen verschillen in het denken over op welke wijze de overheid kan bijdragen aan en goed vestigingsklimaat is men het in grote lijnen eens over dat voor een goed concurrerend international vestigingsklimaat, voorzieningen als aantrekkelijke winkelcentra, recreatiemogelijkheden, infrastructuur, goede opleidingen, natuur en nog zo wat meer van groot belang zijn. Veel het genoemde kan door de Provincie direct en indirect beïnvloed worden. In het coalitieakkoord staat dat wij blijven stimuleren om Noord-Holland een topregio te laten zijn in Europa. Een markeringspunt voor onze fractie is dat wij bij de uitwerking van het coalitieakkoord graag zien dat onderzoek gedaan wordt naar waar we staan en op welke wijze het Provinciebestuur een bijdrage kan leveren om Noord Holland duurzaam een toppositie te geven.

Een bijzondere positie nemen clusters of economische netwerken in. Een aantal van deze clusters zijn speerpunten in het innovatiebeleid van de overheid als feitelijke opvolger van “Pieken in de Delta”. Van de betrokken gedeputeerden zouden wij ook graag zien dat zij bij deze studie de bijdrage betrekt die de overheid en investeringsfondsen kunnen hebben op versterking van clusters en het wegnemen van knelpunten. Het HIRB is en blijft voor ons van groot belang. Onze fractie vindt het alleszins billijk dat er gekozen is nog niet verder te kijken dan tot waar het Rijk nu zal bijdragen.

Wij kijken uit naar het nieuwe programma Recreatie & Toerisme, zeker als daar de kansen van natuur en cultuur in Noord Holland daarbij betrokken worden..
D66 onderschrijft het uitgangspunt van “eerst bewegen dan bouwen”.
De provincie gaat werken aan een nieuw systeem voor openbaar vervoer, waarvoor D66 zich in het verkiezingsprogramma sterk gemaakt heeft, van stamlijnen en voeders van die lijnen. De onrendabele staart in het huidige systeem wordt vervangen door initiatieven die wel economische draagkracht hebben. De systeemtheoreticus Stafford Beer meldt dat de onrendabele staart van een systeem afknippen geen zin heeft omdat de 80/20 regel (die de oorzaak is van de onrendabele staart) er voor zorgt dat er weer een nieuwe onrendabele staart ontstaat. Door een nieuwe systeeminrichting kan er gezorgd worden dat er een goed functionerend, binnen de budgetgrenzen opererend systeem kan ontstaan. Een markeringspunt voor D66 is dat na de implementatie van het systeem er structureel geld voor begroot zal worden.

De geplande wegen uit het akkoord kunnen op de instemming van de D66 fractie rekenen juist vanwege de versterking van het gehele netwerk aan wegen in de Provincie. De kritiek over de Milieu-Effect-Rapportage als mosterd na de maaltijd bij de Westfrisiaweg zal in de toekomst niet meer nodig zijn, door de MER als voorwaarde op knooppunten van de besluitvorming. Fietsknelpunten – voor D66 heel belangrijk – in het bijzonder in relatie tot knooppunten en ketenmobiliteit worden met een nieuw budget verder aangepakt. Ook dat er inspanningen verricht blijven in het kader van het “Water als Economische Drager” – uitvloeisel van een D66 initiatiefvoorstel enige jaren geleden – en verbetering van de waterinfra door de 24 uurs brugbediening waarbij de “elektronische klomp” heeft moeten bijdragen aan een reële invulling van het profijtbeginsel. Ook het onderzoek wat gedaan gaat worden welke knelpunten er (nog) zijn in Noord Holland en op welke wijze de Provincie kan bijdragen aan de oplossing ziet D66 met grote belangstelling tegemoet zodat er een samenhangend systeem voor komt.

Dat het coalitieakkoord bij de beveiliging tegen water inzet op combinaties van veiligheid, ecologie en economie spreekt de D66 fractie zeer aan. Ook de passage waarbij aantasting van de zoetwater-kwantiteit in de grote wateren van de hand wordt gewezen is van groot belang. Met in het verlengde daarvan onder “recreatie en toerisme” het benoemen van het belang van het open houden van IJmeer en Markermeer. Een uitlijning van het waddenbeleid door de drie betrokken provincies is voor ons een belangrijke bepaling.
De innovatieve pilot op het gebied van waterberging is de vervulling van een grote wens van de fractie. De opgave om voldoende zoet water op de juiste plek te krijgen wordt steeds moeilijker en we hopen een oplossingsrichting gevonden te hebben, die juist dat waarborgt en daarbovenop landschap, recreatie en toerisme kan dienen.

D66 heeft zich steeds ingezet voor een groei van het aantal biologische boerenbedrijven. We zijn blij met de ambitie om nog eens meer dan 10% groei in dit segment te laten plaatsvinden.

Ik heb al aangegeven hoe belangrijk beleid voor het behoud en het beheren van natuur is . De problemen rondom de Ecologische Hoofdstructuur zijn bekend. Onze fractie is blij dat er veel geld blijft gereserveerd voor de EHS. Over reserveren gesproken: dat geldt ook ruimtelijk voor de herijkte EHS.

Op het gebied van cultuur vindt D66 het werken aan de bibliotheek 2.0 vinden wij van zeer groot belang. Ver was en is onze inzet is dat de provincie vooral inzet op het ontsluiten van het cultuuraanbod in de Provincie. Onze fractie is tevreden met het gekozen beleid en de gereserveerde middelen.
Borging van de kwaliteit van jeugdzorg juist in een transitieperiode is voor D66 van groot belang. De bundeling van kennis in netwerken voor de sport en bij de WMO zijn typisch – zolang ze bovenlokaal spelen – zijn systeemverbeteringen waar D66 voor gepleit heeft.

We zijn blij met het ingezette financiële beleid om structurele uitgaven structureel te dekken. Ook naar de toekomst toe willen we dat de kerntaken voorzien worden van structureel budget. Vervroegde afschrijving zien wij daartoe als een uitstekend middel. Een verdere doorlichting van de reserves en voorzieningen zien wij met belangstelling tegemoet. Voor de D66 fractie is het van groot belang dat vrijkomend geld vanuit de beginselen zoals in inleiding gesteld toebedeeld worden aan de beleidsgebieden zoals afgesproken in het coalitie- akkoord. De integrale afweging moet zichtbaar; de afwegingen duidelijk zijn aan diegenen van wie wij het welzijn dienen.

D66 vertrouwt op de kracht van mensen. Wij willen mensen ruimte geven om hun inbreng te geven in wat wij hier in de statenzaal besluiten. Laten we als staten ons niet opsluiten in deze weliswaar prachtige zaal maar zichtbaar en aanspreekbaar zijn voor de inwoners en ondernemers in Noord-Holland. Of het nu om wegen, natuur, ruimtelijke plannen gaat. D66 maakt zich daar sterk voor.